JAN ŻIŻKA
************************
Jan żiżka z Trocnova (ok. 1360-1424) był czeskim rycerzem, dowódcą wojskowym i jednym z najważniejszych przywódców taborytów podczas wojen husyckich. Pochodził z Trocnova w południowych Czechach. W 1399 roku utracił swój majątek i musiał opuścić rodzinne strony.
Przez kolejne lata żył jako żołnierz najemny. W latach 1409-1419 służył w oddziale Jana Sokoła z Lamberku, walcząc między innymi u boku czeskich wojsk podczas wyprawy przeciw zakonowi krzyżackiemu. Później znalazł się na służbie króla Wacława IV, a jego doświadczenie wojskowe miało wkrótce odegrać ogromną rolę w wydarzeniach w Czechach.
Po wybuchu rewolucji husyckiej w 1419 roku Żiżka początkowo pozostawał w cieniu innych przywódców ruchu. Pod koniec tego roku objął dowództwo nad husytami w Pilźnie. W marcu 1420 roku, zmuszony do opuszczenia miasta przez wojska wierne królowi, poprowadził swoich ludzi w kierunku Táboru. Po drodze, 25 marca 1420 roku pod Sudomierzem, niewielkie siły Żiżki przez kilka godzin odpierały ataki znacznie liczniejszego przeciwnika. Wkrótce po dotarciu do Táboru został wybrany jednym z czterech hetmanów.
Po śmierci Mikuláša z Husi pod koniec 1420 roku Żiżka został głównym hetmanem taborytów. W kolejnych latach prowadził niemal nieustanne walki z wojskami królewskimi, krzyżowcami sprowadzonymi przez Zygmunta Luksemburskiego oraz przeciwnikami husytów w południowych Czechach.
Żiżka zasłynął przede wszystkim dzięki nowatorskiej taktyce wykorzystującej wozy taborowe. Wozy ustawiano w zamknięty szyk, tworząc rodzaj ruchomej fortyfikacji, zza której żołnierze mogli ostrzeliwać przeciwnika z dział i rusznic. Taktyka ta pozwalała husytom skutecznie walczyć z liczniejszymi i lepiej wyposażonymi wojskami.
W 1421 roku, podczas oblężenia zamku Rabí, Żiżka został ciężko ranny i stracił wzrok w drugim oku, stając się niemal całkowicie niewidomym. Mimo tego nie zrezygnował z dowodzenia i nadal prowadził swoje wojska.
Jan Żiżka zmarł 11 października 1424 roku w Přibyslaviu, podczas kolejnej wyprawy wojennej. Po jego śmierci przywództwo nad taborytami objął Prokop Wielki. Żiżka przeszedł do historii jako jeden z najwybitniejszych czeskich dowódców średniowiecza i bohater narodowy Czech.

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz